رفع لکه و بوی ماندگی از ظروف سفالی
لکهٔ چای، زردی زردچوبه و بوی نم روی ظروف سفالی با مواد سادهٔ خانگی برطرف میشود. جدول لکهها و درمانها، روش درست استفاده از جوششیرین و سرکه، و نکات پیشگیری.
رفع لکه و بوی ماندگی از ظروف سفالی
ظرف سفالی که چند سال کنارتان بوده، رد استفاده را روی خودش نگه میدارد. گاهی این رد زیباست — همان پتینهٔ ملایمی که به ظرف شخصیت میدهد. اما گاهی هم آزاردهنده است: حلقهٔ قهوهای ته ماگ، زردی زردچوبه روی کاسهٔ سفید، یا بوی نمی که از کوزه بلند میشود و هر آبی را بدمزه میکند.
خبر خوب این است که تقریباً همهٔ اینها با مواد سادهٔ خانگی برطرف میشوند، به شرطی که روش را با نوع لکه و نوع سطح هماهنگ کنید.
چرا سفال لکه میگیرد؟
دو مسیر اصلی وجود دارد.
مسیر اول، بدنهٔ متخلخل. سفال از خاک رس ساخته میشود و در دمایی پخته میشود که بدنه را کاملاً متراکم نمیکند. نتیجه، منافذ ریزی است که مایعات رنگی و بودار را در خود جا میدهند. هرجا لعاب نباشد — کف ظرف، حلقهٔ اتکا، داخل کوزههای سنتی — این جذب اتفاق میافتد.
مسیر دوم، سطح لعاب. لعاب براق سالم معمولاً لک نمیشود. اما لعاب مات بافت ریزی دارد که رنگدانه در آن گیر میکند، و لعابی که ترک مویی برداشته یا با اسکاچ زبر خراشیده شده، مسیر تازهای برای نفوذ باز میکند. برای همین است که شستن درست ظروف سفالی بهترین پیشگیری از لکه است.
قانون طلایی: از ملایم شروع کنید
هر بار وسوسه میشوید مستقیم سراغ وایتکس بروید، این را به یاد بیاورید: مواد قوی روی سفال دو مشکل دارند. اول اینکه لعاب را میسایند و ظرف را برای لکههای بعدی مستعدتر میکنند. دوم اینکه در بدنهٔ متخلخل نفوذ میکنند و بهسختی خارج میشوند.
پس همیشه از پایینترین پلهٔ نردبان شروع کنید و فقط اگر جواب نگرفتید یک پله بالا بروید:
آب گرم و مایع ملایم ← جوششیرین ← خمیر جوششیرین و آب ← سرکهٔ رقیق ← جوشاندن با جوششیرین ← در نهایت و فقط برای موارد سرسخت، وایتکس بسیار رقیق با آبکشی کامل.
جدول لکهها و درمان آنها
| نوع لکه | ظاهر | روش پیشنهادی |
|---|---|---|
| چای و قهوه | حلقه یا لایهٔ قهوهای در کف ماگ | خمیر جوششیرین و آب، مالش با انگشت یا اسفنج نرم |
| زردچوبه و زعفران | زردی نفوذکرده در لعاب مات | خمیر جوششیرین، سپس چند ساعت آفتاب غیرمستقیم |
| رب گوجه و سس | نارنجی مایل به قرمز | خیساندن کوتاه در آب گرم و جوششیرین |
| چربی کهنه | سطح چسبناک و کدر | آب داغ و مایع ظرفشویی، بعد جوششیرین |
| رسوب آب (لکهٔ سفید) | لایهٔ سفید مات | محلول یک به یک سرکه و آب، چند دقیقه، سپس آبکشی |
| رد فلز از قاشق | خط خاکستری روی لعاب | مالش ملایم با جوششیرین مرطوب |