آیا ظروف سرامیکی برای ماکروویو و ماشین ظرفشویی مناسباند؟
پاسخ به این سؤال به جنس بدنه، نوع لعاب و تزئینات ظرف بستگی دارد. در این راهنما یاد میگیرید ظرف خودتان را ارزیابی کنید و بدانید چه زمانی شستوشوی دستی گزینهٔ امنتری است.
آیا ظروف سرامیکی برای ماکروویو و ماشین ظرفشویی مناسباند؟
این سؤال را زیاد از ما میپرسند و پاسخ صادقانهاش یک «بله» یا «خیر» ساده نیست. بعضی ظروف سرامیکی بدون هیچ مشکلی سالها به ماشین ظرفشویی میروند و در ماکروویو گرم میشوند؛ بعضی دیگر همان بار اول آسیب میبینند. تفاوت در جنس بدنه، نوع لعاب، تزئینات روی ظرف و شیوهٔ پخت است.
در این مقاله تلاش میکنیم بهجای دادن یک قاعدهٔ کلی که برای همه غلط از آب درمیآید، به شما یاد بدهیم چطور دربارهٔ ظرف خودتان تصمیم بگیرید.
اول: ظرف شما از چه جنسی است؟
«سرامیک» یک واژهٔ چتری است. زیر آن چند خانوادهٔ متفاوت قرار میگیرد که رفتارشان هم متفاوت است:
- سفال (Earthenware): در دمای نسبتاً پایین پخته میشود، بدنهٔ متخلخلتری دارد و بدون لعاب آب را جذب میکند. حساسترین گروه.
- استونور (Stoneware): پخت در دمای بالاتر، بدنهٔ متراکم و مقاوم. رایجترین انتخاب برای ظرفهای دستساز کاربردی.
- پرسلان و چینی: متراکمترین و کمتخلخلترین گروه؛ معمولاً مقاومترین در برابر آب و شستوشو.
اگر نمیدانید ظرفتان کدام است، مقالهٔ تفاوت سفال، سرامیک، چینی و پرسلان تشخیص را ساده میکند. اما این هم پایان ماجرا نیست؛ لعاب و تزئینات به همان اندازه تعیینکنندهاند.
ماکروویو: چه چیزی مشکلساز میشود؟
ماکروویو با تحریک مولکولهای آب کار میکند. یعنی هر چیزی که آب داشته باشد گرم میشود و هر چیزی که نداشته باشد، در تئوری خنک میماند. مشکل دقیقاً از همینجا شروع میشود.
فلز، بزرگترین مانع
هر تزئینی که فلز داشته باشد در ماکروویو مشکلساز است. لبهٔ طلایی، خط نقرهای، لعابهای لاستری با درخشش فلزی و بعضی مهرها و امضاهای طلایی زیر ظرف، همگی میتوانند جرقه بزنند. این یک قاعدهٔ قطعی است: ظرفی که تزئین فلزی دارد به ماکروویو نمیرود.
بدنهٔ متخلخل و آبی که در آن مانده
ظرف سفالی بدون لعاب یا با لعاب ناقص، آب را جذب کرده است. در ماکروویو همان آب داخل بدنه گرم میشود و بخار تولید میکند. فشار این بخار میتواند به ترک منجر شود. نشانهٔ کلاسیک این حالت هم آشناست: ظرف داغتر از غذاست. اگر بعد از ماکروویو ظرف سوزان بود ولی غذا ولرم، آن ظرف برای ماکروویو گزینهٔ خوبی نیست.
ترکهای موجود
اگر ظرف قبلاً ترک مویی یا لبپریدگی دارد، حرارت غیریکنواخت ماکروویو میتواند ترک را گسترش دهد. ظرف ترکخورده را بهعنوان ظرف تزئینی یا سرد نگه دارید.
ماشین ظرفشویی: چه چیزی مشکلساز میشود؟
ماشین ظرفشویی سه فشار همزمان به ظرف وارد میکند: آب داغ، شویندهٔ قلیایی نسبتاً قوی و چرخهٔ خشککن گرم. هر سه در بلندمدت اثر میگذارند.
- سایش لعاب: شویندهٔ ماشین قویتر از مایع دستی است و در طول دهها چرخه، لعابهای براق را کمی کدر میکند. این اثر تدریجی است، نه یکشبه.