نگهداری از مجسمهها و اشیای تزئینی سفالی
اشیای تزئینی سفالی فرسایش کندتری دارند، نه کمتری. راهنمای گردگیری درست، انتخاب جای مناسب، جابهجایی امن و انبار کردن اصولی مجسمهها و اشیای دکوری سفالی.
نگهداری از مجسمهها و اشیای تزئینی سفالی
اشیای تزئینی سفالی سرنوشت عجیبی دارند. چون کسی از آنها غذا نمیخورد و کسی نمیشویدشان، تصور میشود مراقبت خاصی نمیخواهند. اما دقیقاً همین بیتوجهی است که بعد از چند سال مجسمه را کدر، غبارگرفته و گاهی لکدار میکند. اشیای تزئینی فرسایش کندتری دارند، نه فرسایش کمتری.
این مقاله دربارهٔ همان مراقبت آرام و دورهای است: گردگیری درست، جای مناسب، جابهجایی امن و انبار کردن اصولی.
بشناسیم قبل از اینکه دست بزنیم
پیش از هر تصمیمی، شیء را بشناسید. یک مجسمهٔ لعابدار براق با یک تندیس سفالی خام کاملاً متفاوتاند.
سه دستهٔ اصلی
- لعابدار براق: سطح شیشهای و آببند. راحتترین گروه برای نگهداری. گرد و غبار روی سطح مینشیند و پاک میشود.
- لعاب مات یا نیمهمات: سطح ریزبافت که گرد را در خود نگه میدارد و به سایش حساستر است.
- بدون لعاب (بیسکویت یا سفال خام): متخلخل، جاذب رطوبت، جاذب چربی. حساسترین گروه — حتی چربی طبیعی انگشت روی آن رد میگذارد.
تزئینات افزوده
بعضی اشیا رنگ اکریلیک، ورق طلا، لعاب لاستری یا تزئینات چسباندهشده دارند. اینها معمولاً از خود سفال حساسترند و با آب و مواد شوینده دوست نیستند. اگر مطمئن نیستید، همیشه از خشکترین و ملایمترین روش شروع کنید.
گردگیری: کار اصلی
نود درصد نگهداری از اشیای تزئینی، فقط گردگیری منظم است. گرد و غبار بیخطر به نظر میرسد ولی ذرات ریز معدنی دارد که با فشار روی سطح، خراش ایجاد میکنند. به علاوه، غبار رطوبت را جذب میکند و روی سطوح بدون لعاب به لکه تبدیل میشود.
روش درست:
- قلمموی نرم یا برس گرد از جنس موی طبیعی بهترین ابزار است، مخصوصاً برای اشیای پرجزئیات. گرد را از شکافها بیرون بکشید.
- پارچهٔ میکروفایبر خشک برای سطوح صاف و لعابدار.
- پوار یا فوتِ ملایم برای جاهایی که برس نمیرسد. از اسپری هوای فشردهٔ قوی روی اشیای شکننده استفاده نکنید.
- اگر لازم شد از دستمال کمی نمدار استفاده کنید، فقط برای سطوح لعابدار براق و بلافاصله بعدش با پارچهٔ خشک، خشک کنید.
از اینها پرهیز کنید: اسپریهای براقکنندهٔ مبلمان، الکل، شویندهٔ شیشه، هر چیز ساینده، و جاروبرقی با نازل مستقیم روی شیء.
شستوشوی کامل: فقط وقتی لازم است
شستوشوی با آب برای اشیای تزئینی استثناست، نه قاعده. اگر شیء لعابدار براق و بدون تزئین افزوده است و واقعاً کثیف شده:
- ابتدا گرد را کاملاً خشک بگیرید. شستن روی گرد، آن را به گِل تبدیل میکند.
- سینک را با حوله بپوشانید تا ضربهٔ احتمالی مهار شود.
- از آب ولرم و مقدار بسیار کمی مایع ملایم استفاده کنید.
- شیء را در آب غرق نکنید؛ با اسفنج نمدار کار کنید.
- بگذارید کاملاً و طولانی خشک شود، بهویژه اگر حفره یا سوراخ زیرین دارد که آب در آن جمع میشود.